



2. راهبردهاي مديريت تلفيقي آفات (IPM) در كنترل جوندگان مضر كشاورزي
مؤثرترين و اقتصادي ترين راهبردهاي كنترل صحيح جوندگان استفاده از مديريت تلفيقي آفات (IPM) مي باشد. براي حفاظت محصولات از آسيب جونده در انبار، اقدامات احتياطي جلوگيري كننده براي كنترل هجوم و جلوگيري از استقرار و تثبيت در اولين مكان مفيد خواهد بود. اقدامات اصولي شامل حذف منيع غذايي و كاهش تعداد پناهگاه ها است. در صورت امكان، محصولات مي بايد در بسته هاي كاملا مقاوم در برابر جونده انبار شوند. درها، پنجره ها و ديوارها مي بايد نفوذناپذير باشد و هر سوراخي در ساختمان مسدود شود . جوندگان مي توانند به آساني وارد هر سوراخي در ساختمان( يك متر زير يا بالاي سطح زمين) شوند.

جوندگان يا (Rodents) گروه بزرگي از پستانداران را با حدود2000جنس تشكيل ميدهند از جمله موش درگروه ياد شده شامل موشهاي بزرگ يا Rat با (قريب 500 جنس) موش خانگي يا Mouse با (قريب 130 جنس) مي باشند. موش خانگي MusMusculus ، موش سياهRattusrattus و موش قهوه اي Rattus norvegicus راميتوان سه گونه عمده از جوندگان نام برد كه دراغلب نقاط دنيا از جمله تهران مشاهده مي شوند و اغلب موجب خسارت مي گردند ازلحاظ اكولوژيكي جوندگان يكي ازحلقه هاي اصلي زنجيره غذايي در طبيعت هستند لذا اهميت شناخت جوندگان در يك سيستم ضروري است .

به عقيده كارشناسان عاملي كه بيش از هر موردي موجب خوشنشيني اين مستاجران زبالهاي شده بيتوجهي شهروندان غيرمسوول در امر توليد و رهاسازي زباله و مشكلات عمراني و زيرساختي شهر تهران از جمله سيستم جمعآوري فاضلاب با ساختار قديمي است كه در صورت كاهش كنترل و نظارت و نبود برنامهريزي براي مبارزه اصولي، عواقب سوء بيشماري را بيش از پيش به دنبال خواهد داشت.

همه چيز از حدود 37 سال پيش شروع شد؛ وقتي آن موجود موذي چمدان به دست از راه گمرك وارد تهران شد و مستقيم رفت خيابان لالهزار. اهالي محل از ديدن اين موجود درشتجثه وحشت كردند و در تماس با مسوولان مدعي شدند كه براي اولين بار يك هيولا ديدهاند؛ اما قبل از اينكه مسوولان و متوليان امر عمليات تحقيق و شناسايي را آغاز كنند، اين موجود ظرف مدت كوتاهي زاد و ولد كرد و شهر را به تسخير خود درآورد. ...

بدن انسان در برخورد با پروتئينهاي حاصل از بدن سوسكها و موشها آنتي باديهايي توليد ميكند كه اين آنتي باديها خطر بروز مشكلاتي چون خس خس سينه، تب يونجه و اگزما را در كودكان پيش دبستاني تشديد ميكند
| ||

اسم علمي اين جانور Mus.musculus است . بدن چهار قسمتي ، شامل سر ، گردن ، تنه و دم است . بدن پوشيده از مو مي باشد که موها در جلوي پوزه بلند شده و نقش حسي دارد . دستها و پاها داراي پنج انگشت و مجهز به ناخن است . زير دستها و پاها عضوي برجسته به نام «تيز» وجود دارد که باعث افزايش اصطکاک مي شود . آرواره ي بالا و پايين مجهز به دندان «هترودنت» است . زبان گوشتي و حجيم ،سوراخهاي «نوستريل» به دهان راه ندارد و حفره ي بويايي توسط کام ثانوي از حفره ي دهان جدا شده و از طريق حلق به هم مرتبط شده اند .

پژوهشگران آمريکايي در تحقيقات شگفت انگيز خود کشف کردند که موشها نيز همانند دوزيستان مي توانند از راه پوست اکسيژن را جذب کنند
جوندگان يکي از مهترين آفات گياهان به شمار مي روند و در سال هاي طغيان جمعيتي خود، (افزايش جمعيت به صورت تصاعد هندسي به دليل مناسب بودن شرايط زيستي، تغذيه اي و آب و هوايي) موجب وحشت مردم به خصوص کشاورزان و دامدان مي شوند. طي هر موش سياه (Rattus rattus) در روز 60 گرم دانه مصرف می کند ، از اين رو در طي يک سال به 22 کيلوگرم خوراک مي رسد و چنانچه به جاي دانه از نان تغذيه نمايد ميزان فوق به 37 کيلوگرم مي رسد. خسارات وارده از هر موش به غله، نان و سيب زميني در طي دهه هفتاد ميلادي در آلمان شرقي معادل 90 مارک شده است. آمار وزارت کشاورزي، آمريکا نشان مي دهد که تنها خسارات ناشي از موش خانگي در طي دهه پنجاه ميلادي ساليانه 200 ميليون دلار و در طي دهه هشتاد ميلادي به ساليانه 2 ميليارد دلار مي رسد.

اغلب جوندگان (موشهاي صحرائي و موش خانگي) در انتقال بيماريهاي مختلف به انسان و ساير حيوانات اهلي نقش دارند بيماريهاي منتقله بوسيله موش به انسان بخصوص در مناطق گرمسير از اهميت بيشتري برخوردار است. موشهاي صحرائي و خانگي موجوداتي هستند كه خيلي زود خود را با شرايط محيط وفق مي دهند و در اطراف و داخل ساختمانهاي مناطق شهري و حومه زندگي مي نمايند. موش نروژي (راتوس نروژيكوس) و موش بام Rat Roof و راتوس و موش خانگي (موس موسكولوس) و...

دانشمندان مي گويند كه موش ها نيز مي توانند اواز بخوانند،درست همان گونهكه پرندگان اواز مي خوانند.بر اساس گزارشي كه در كتابخانه عمومي علوم در اينترنت منتشر شده است،هر جند مهارت صوتي موش ها به پاي بهترين مرغان اواز خان نمي رسد،اماازاصوات مهمل بس فراتر مي رود.
به غير از پرندگان،حشرات و وزغ ها نيز هنگام جفت گيري اواز مي خوانند،امااين رفتار در پستانداران تنها در انسان ،خفاش ونهنگ ها مشاهده مي شود.
صداي موش با تغييراتي كه براي انسان قابل شنيدن باشد،شباهت بسياري به اواز پرندگان دارد و اين دقيقا همان نكته اي است كه‹تيموتي هولي›و‹ژانكشنگ كوئو›در مقاله ي علمي خود استدلال مي كنند.
هر چند اين اصوات عموما وراي قوه ي شنوايي انسان هست،اما اصواتي كه موش توليد مي كندداراي همان ساختاري است كه جانور شناسان در اوازهاي حيواني تشخيص مي دهند،يعني رشته اي صداها يا هجاهاي اوا شده درالگوي تکراری.
علاوه براين از 45موش ارائه شده ،45ملودي مختلف شنيده شد.محققان مي گويند :استعدادها اواز خواني موش تاكنون ناشناخته مانده بود،زيرا ضبط الحان فراصوتي تاكنون بسيار دشوار بوده است.
به علاوه به نظر مي رسدكه موش نر تنها وقتي مي خواندكه از استشمان بوي هورمونها ي جنسي موش ماده‹فرمون›به هيجان امده باشد.
پژوهشگران اميدوارند دريابندايا موش ها مانند پرندگان،قادر به اموختن و تقليد اوازهاي تازه هست يا خير .
انها مي گويند:ممكن است كه موش ازمايشگاهي كه براي چند دهه در بند زاد و ولد كرده است،نسبت به همتاي ازاد خود ،از نوع متفاوتي موسيقي بهره ببرد.