روماتیسم مفصلی بیماریی است که سبب درگیری مفاصل می شود. این بیماری منجر به بروز سفتی و درد و تورم مفاصل می شود. اگر یک زانو یا دست مبتلا به این بیماری شود سایر مفاصل نیز درگیر خواهند شد. این بیماری معمولاً بیش از یک مفصل را درگیر کرده و هر مفصلی را دچار
می کند. بیماران مبتلا به این بیماری معمولاً احساس خستگی داشته و گاهی اوقات دچار تب
می شوند.
بعضی از افراد فقط برای چند ماه یا یک سال یا نهایتاً دو سال مبتلا به این بیماری بوده و بعد از طی این دوره بدون ایجاد هیچگونه ضایعه ای، بیماری رفع می شود. بعضی دیگر نیز گاهگاهی دچار علائم بوده و گاهی بهبود می یابند. در بعضی افراد نیز ممکن است بیماری بسیار شدید بوده و برای سالها یا تمام عمر باقی بماند. این فرم بیماری منجر به بروز صدمات شدید به مفاصل می شود.
· چه کسانی به این بیماری دچار می شوند ؟
هر کسی می تواند به این بیماری دچار شود، اما بنظر می رسد که این بیماری در زنان شایعتر باشد. این بیماری معمولاً در میانسالی شروع شده و در سنین پیری شایعتر است. اما کودکان و جوانان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.
· علل روماتیسم مفصلی چیست ؟
علل اصلی بروز این بیماری هنوز بطور کامل شناخته نشده است. اما می دانند که در این بیماری سیستم ایمنی فرد علیه بافتهای بدن وی وارد عمل می شوند. عللی که تصور می شود فرد را مستعد بروز این بیماری می کند شامل ژنتیک ، محیط و هورمونها می باشند.
· تشخیص این بیماری چگونه است؟
تشخیص این بیماری با مراجعه به پزشک میسر خواهد شد. البته تشخیص این بیماری راحت نیست زیرا آزمایش دقیقی جهت تشخیص این بیماری وجود ندارد، علائم این بیماری مشابه بیماریهای دیگر است و ایجاد کامل علائم، مدت زمان زیادی طول می کشد. اما جهت تشخیص مجموعه ای، از اخذ شرح حال، معاینات بالینی ، عکسبرداری و تستهای آزمایشگاهی کمک کننده می باشند.

درمان این بیماری چگونه است؟
پزشکان روشهای زیادی جهت درمان این بیماری دارند. اهداف درمان شامل موارد ذیل است تسکین و کاهش درد، کاهش تورم ، کاهش یا توقف روند تخریب مفاصل ، کمک به ایجاد احساس بهتر در فرد و حفظ فعالیت او می باشد.
برنامه درمان می تواند شامل موارد زیر باشد: آموزش بیمار، برخورد و اقدامات صحیح خود بیمار با مشکلاتش و گروههای حمایتی که به فرد کمک می کنند. تا اطلاعات بیشتری در ارتباط با نحوه درمان، چگونگی انجام فعالیتهای بدنی و استراحت را داشته، نحوه بیان مشکلاتش را پیدا کند.
این برنامه ها به بیمار کمک می کنند تا نکات بیشتری را در ارتباط با بیماری خود و نحوه کاهش درد، احساس کنترل بیشتر بر بیماری، اعتماد به نفس و داشتن یک زندگی فعالتر، بیاموزند.
درمانهایی که جهت بهبودی این بیماری مورد استفاده قرار می گیرند شامل تغییر در روش زندگی، داروها، جراحی ، مراجعات منظم به پزشک و روشهای درمانی جایگزین یا تکمیلی می باشند.
تغییر در روش زندگی :از جمله کارهایی که می توان جهت درمان این بیماری استفاده نمود تغییر در روش زندگی است که شامل ایجاد تعادل بین میزان فعالیت و استراحت ، مراقبت از مفاصل کاهش استرس های روانی، استفاده از یک رژیم غذایی سالم می باشد.
داروها : بسیاری از بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی جهت درمان از دارو استفاده می کنند. از داروها برای کاهش درد ، تورم و توقف روند بیماری به سمت بدتر شدن استفاده می شود. دارویی که پزشک تجویز می کند براساس سلامت عمومی بیمار، شدت بیماری و اینکه بیماری تا چه اندازه شدید خواهد شد و مدتی که باید بیمار دارو بگیرد و اینکه دارو تا چه اندازه کارایی داشته و عوارض جانبی آن چه می باشد، خواهد بود.
جراحی: روشهای جراحی زیادی جهت درمان این بیماری مورد استفاده قرار می گیرد. از این روش جهت تسکین درد، کمک به عملکرد بهتر مفاصل و عملکرد بهتر فرد در فعالیتهای روزمره خود استفاده می شود.
مراجعات منظم به پزشک : بسیار مهم می باشد زیرا از این طریق پزشک می تواند ببیند آیا بیماری شدیدتر شده و آیا دارو کمک کننده بوده است، عوارض جانبی داروها ظاهر شده اند و در صورت نیاز داروها را عوض نماید. اقداماتی که ممکن است نیاز به انجام آن شود شامل: آزمایش خون، ادرار و عکسبرداری می باشد.
روش درمانی جایگزین : گاهی اوقات از رژیمهای غذایی خاص ، ویتامینها و سایر روشهای دیگر جهت درمان روماتیسم مفصلی استفاده می شود. بعضی درمانها به کاهش استرس بیمار کمک می کند. بسیاری از این روشها بی ضرر می باشند و اما باید گفت که این روشها بطور کامل و دقیق مورد بررسی قرار نگرفته اند لذا قبل از استفاده از آنها حتماً باید با پزشک مشورت شود

یا

يك بررسي جديد نشان مي‌دهد كه زردچوبه و مكمل‌هاي غذايي آن ممكن است به پيشگيري و درمان برخي بيماري‌هاي استخواني كمك كنند.

به گزارش يونايتدپرس يك بررسي بر روي حيوانات كه نتايج آن در شماره نوامبر "نشريه آرتريت و روماتيسم" به چاپ رسيده است نشان مي‌دهد كه زردچوبه و مكمل‌هاي غذايي حاوي آن ممكن است از آرتريت روماتوئيد و پوكي استخوان پيشگيري كند.

ريشه زردچوبه در طب سنتي آسيا براي قرن‌ها به عنوان درماني براي التهاب مفاصل يا آرتريت كاربرد داشته است. داروهاي ضدالتهابي نوين كه براي درمان آرتريت به كار مي‌روند، عوارض جانبي بسياري دارند، بنابراين پزشكان و پژوهشگران به دنبال شيوه‌هاي درماني جايگزين براي اين بيماري بوده‌اند.

امروزه مكمل‌هاي غذايي حاوي زردچوبه با نام كوركومين (curcumin) ،ماده شيميايي كه رنگ زرد زردچوبه ناشي از آن است ،در بازار موجود است. تصور مي‌شود اين ماده نيز داراي خواص ضدالتهابي باشد.

دكتر ژانت ال فانك از كالج پزشكي دانشگاه آريزونا يكي از پژوهشگران در تحقيق فوق در اين باره گفت:" هدف ما از بررسي داروهاي گياهي به خصوص اين است كه بين خواص مفيد گياهان دارويي سنتي و اثرات زيانبار آنها افتراق دهيم. به اين ترتيب اميدواريم نه تنها شيوه‌‌هاي طب سنتي را درك كنيم و به آزمون بگذاريم، بلكه استفاده آنها را نيز پيشرفت دهيم و اصلاح كنيم"

دكتر فانك با دكتر باربارا ان. تيمرمن، رئيس مركزپژوهش طب گياهي آريزونا- براي بررسي بهتر اثرات مواد شبه كوركوميني در زردچوبه عصاره‌هايي با ميزان استاندارد تهيه كردند. سپس تاثيربخشي آنها را بر روي موش‌هاي آزمايشگاهي مبتلا به آرتريت روماتوئيد آزمايش كردند. نتيجه آن بود كه اين مواد واقعا علائم التهاب مفصل را كاهش مي‌دهند.

دكتر فانك معتقد است كه نتايج مشابهي در انسان‌ها نيز مورد انتظار است، اما بايد با آزمون‌هاي باليني ثابت شود.

فانك گفت اگر معلوم شود كه چنين اثري در انسان‌ها نيز رخ مي‌دهد، احتمالا روزي 1.5 گرم مواد شبه‌كوركوميني بايد مصرف شود، كه حدود 10 برابر ميزان مصرف روزانه زردچوبه يك فرد متوسط هندي است. بنابراين تنها راه براي تامين اين مقدار مواد شبه‌كوركوميني از راه مكمل‌هاي غذايي است.

به گفته فانك احتمالا ساير مواد موجود در زردچويه به جز كورمورين هم داراي خواص ضدالتهابي هستند و اين مواد همراه هم با كورمورين التهاب را مهار مي‌كنند.

   یا

يك بيماري التهابي فرض كه اصولاً بر روي مفاصل و بافتهاي دربرگيرنده آن اثر مي گذارد اما سيستمهاي ديگر بدن نيز متأثر از اين بيماري هستند






◄علل: شيوع و ريسك فاكتورها:



علت اين بيماري شناخته شده نيست و به عنوان يك بيماري خود ايمني يا اتوايمينون ( حمله سلولهاي ايمني به سلولهاي خودي ) است و عوامل مختلفي مثل عفونتها، ژنتيك و فاكتورهاي هورموني مي توانند دخيل باشند.



بيماري ممكن است در هر سني رخ دهد ولي اوج شيوع اين بيماري در ۵۵- ۲۵ سالگي است. در زنان ۵/۲ برابر مردان مي باشد. در ۲- ۱% بيماران شيوع بيماري تدريجي است و با خستگي ، خشكي مفاصل در صبح ( بيش از يك ساعت ) ، دردهاي منتشر عضلاني، از دست دادن اشتها و ضعف و درد، گرمي، تورم، لمس دردناك مفاصل، سفتي مفاصل بعد از بي حركتي مشخص مي شوند.

درگيري مفاصل در آرتريت روماتوئيد دوطرفه و قرينه مي باشد. مفصل مچ، انگشتان ، زانو، پا، قوزك پا به ترتيب شايعترين مفاصل درگير مي باشند.

در فرم شديد بيماري مفاصل بزرگتر درگير مي شود كه به صورت التهاب سينوديوم است وقتي سينوديوم ملتهب شد افزايش ترشح مايعات در مفاصل ايجاد ورم مي كند.

كم خوني به علت اختلال در مغز استخوان رخ مي دهد. تركيبات آهن معمولاً كمكي در اين وضعيت نمي كند. مشكلات ديگر خوني نيز مثل كم يا زياد شدن پلاكتها ممكن است ايجاد شود. واسكوليت ( التهاب عروق خوني ) يك عارضه جدي در آرتريت روماتوئيدي است كه مي تواند زندگي فرد مبتلا را به مخاطره اندازد. واسكوليت مي تواند باعث ايجاد زخم در پوست، زخم خونريي دهنده معده ( با احتمال خونريزي وسيع معده ) و اختلال عصبي ( درد، كرختي، مورمور ) شود.

واسكوليت مي تواند بر روي مغز، عصب و قلب سبب سكته، نروپاتي حسي، حملات قلبي يا نارسايي قلبي شود.

عوارض قلبي عموماً خارج قلب است. پريكارديت و ميوكارديت مي تواند ايجاد شود. هر دو اين عارضه ها سبب نارسايي احتقاني قلب مي شود كه سبب تنفسهاي سطحي و تجمع مايع در ريه ميشود.

درگيري ريوي در آرتريت روماتوئيد شايع است. فيبروز ريوي كه منجر به تنفس سطحي مي شود در ۲۰ درصد مبتلايان به آرتريت روماتوئيد مشاهده مي شود. پلوريت نيز سبب تجمع مايع در ريه مي شود. ندولهاي ريوي همانند ندولهاي روماتوئيدي رشد مي كنند.

عوارض چشمي شامل التهاب قسمتهاي مختلف چشم است.




◄پيشگيري



پيشگيري از روماتيسم مفصلي شناخته شده نيست. اگر چه ممكن است با شروع سريع درمان از پيشرفت بيشتر آسيب مفاصل جلوگيري كرد






◄علائم



خستگي- بي اشتهايي- تب با درجه پايين- درد، سفتي و ورم مفاصل-علائم قرنيه و دوطرفه- درد مفصل مچ، زانو، آرنج، انگشتان دست و پا، قوزك پا و گردن-



محدوديت حركتي.-سفتي صبحگاهي مفاصل بيشتر از يك ساعت-تغيير شكل دستها و پاها-قرمزي پوست يا التهاب پوست

نشانه هاي آزمايشگاهي

راديوگرافي مفصل

تت فاكتور روماتوئيدي مثبت در ۷۵% بيماران كه داراي علائم هستند.

ESR بالا

هماتوكريت پايين و شمارش غيرطبيعي پلاكت

CRP مثبت

آناليز مايع سينوويال






◄درمان استئوآرتريت

برنامه درماني موفقيت آميز متناسب با نياز افراد است. با درمان مناسب آرتريت در مراحل اوليه، كاهش علائم بيماري، افزايش توانايي حركت مفاصل و كاهش آسيب مفاصل را خواهيم داشت.

مفاصل مبتلا به استئوآرتريت عموماً دردناك نيست. در موارد شديد بيماري مفصل مبتلا كاملاً بي درد است اگر چه مفاصل كوچك دردناك هستند.

پاسخ به درد آرتريتي متفاوت بوده و در اشخاص مختلف فرق دارد و به همين علت لازم است درمان استئوآرتريت حتي اگر درگير يك نوع مفصل هم باشد در افراد مختلف فرق كند.






◄درمان شامل

كنترل وزن

ورزش مناسب

سرما و گرما درماني

تجويز مسكن

كنترل استرس

تزريق داخل مفصل

جراحي






◄كنترل وزن

كنترل وزن در درمان موفقيت ‌آميز آرتريت مهم مي باشد. تحقيقات نشان داده كه شروع افزايش وزن با خطر استئوآرتريت همراه بوده و همچنين افزايش وزن در بزرگسالان نيز با خطر بروز استئوآرتريت زانو در سالمندي است.

كاهش وزن سبب كاهش درد در مفاصلي كه فشار وزن بر روي آنهاست مي شود. ( لگن، زانو، پشت، پاها ). كاهش وزن از طريق رژيم غذايي و افزايش فعاليت ميسر است.

منظور از فعاليت انجام ۳۰ دقيقه ورزش روزانه است. البته ممكن است در بعضي بيماران اين زمان فرق كند اما اغلب افراد قادر به انجام اين مدت ورزش مي باشند.






◄مصرف گلوكز آمين و كندروتين

سولفات گلوكز آمين و سولفات كندروتين ۲ مكمل غذايي هستند كه براي درمان آرتريت پيشنهاد شده اند. مطالعات نشان مي دهد كه مصرف گلوكزآمين به ويژه اگر همراه با ورزش، كاهش وزن و درمان فيزيكي همراه باشد، درد و سفتي را در استئوآرتريت بهبود مي بخشد.

متأسفانه اطلاعات مربوط به تأثير طواني مدت اين دو مكمل غذايي كافي نيست.

بررسي اروپائيان نشان مي دهد كه مصرف اين دو مكمل غذايي باعث بهبود درد و همچنين افزايش قدرت تحرك مفصل در بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو شده است.

اگر چه در تعدادي از افراد مصرف آنها مفيد بوده ولي در تعداد زيادي نيز تأثير درماني نداشته است و همچنين براي تأثير درماني اين مواد، مصرف آنها براي ماهها توصيه مي شود.

مطالعات مؤسسه بررسي آرتريت نشان داده كه مصرف گلوكزآمين و كندروتين سولفات در درمان استئوآرتريت زانو مؤثر بوده اما اين مؤسسه تا تكميل شدن مطالعات، مصرف آنها را به عنوان يك دستور درماني توصيه نكرده است.

تركيبات گلوكز آمين و كندروتين مثل همه مكملهاي غذايي از طرف FDA ( وزارت دارو و غذا) تأييد نشده ، لذا افراد مبتلا به آرتريت قبل از مصرف اين مواد و ساير مكملهاي غذايي بايد با پزشك خود مشورت كنند.






◄ورزش

ورزش منظم در كنترل استئوآرتريت بسيار مهم است. فعاليتهاي ورزشي قدرتي و كششي، در بهبود درد و حركت مفاصل و تقويت عضلات اطراف مفصل مؤثر است.

سه نوع ورزش در استئوآرتريت توصيه مي شود.

۱- ورزشهاي قدرتي

۲- ورزشهاي ايزومتريك

۳- ورزشهاي بي هوازي ( تحملي)

در اغلب افراد مبتلا به استئوآرتريت شنا به ويژه در استخر آب گرم و پياده روي بهترين ورزشهاي بي هوازي است.

ورزشهاي آبي به ويژه در افراد مبتلا به استئوآرتريت مفاصل بزرگ مثل لگن و زانوها توصيه مي شود.

افرادي كه استئوآرتريت مفاصلي كه وزن بدن را متحمل مي شوند را دارند، بايد از انجام ورزش تنيس پرهيز كنند. افرادي كه دچار آرتريت زانو هستند بايد در انجام دوچرخه سواري احتياط كنند.

با شروع فعاليت ممكن است درد مفاصل بدتر شود. در افرادي كه استئوآرتريت پيشرفته دارند به چندين دوره استراحت در طول روز نياز دارند. از طرفي عدم فعاليت نيز به علت افزايش سفتي مفاصل باعث بدتر شدن استئوآرتريت مي شود. در واقع بايد براي درمان اين افراد تعادلي بين فعاليت و استراحت روزانه آنها ايجاد كرد.






◄سرما و گرما درماني

سرما و گرما درماني در كاهش درد، سفتي و تورم استئوارتريت بكار گرفته مي شود. اما عموماً بهبودي با اين روش موقتي است. در اغلب افراد گرما درماني تأثير بيشتري دارد.

وسيله گرماده ( پتو برقي، كيسه آب گرم و ... ) را مي توانيم روي مفصل سفت شده قرار دهيم.

سرما سبب كاهش درد در مفاصل زخمي مي شود. يخ و يا كيسه يخ نبايد مستقيماً روي پوست قرار بگيرد، چون باعث آسيب پوستي مي شود

نكات مهم:

- هرگز از سرما و گرما براي مدت بيش از ۲۰ دقيقه استفاده نشود.

- در صورتي كه لازم به تكرار سرما و گرما درماني وجود دارد بايد در فواصل بين آن اجازه دهيم تا پوست به دماي طبيعي برسد.

- هيچ گاه همراه با سرما يا گرما درماني از پماد استفاده نكنيد چون خطر سوختگي پوست افزايش مي يابد.






◄درمان دارويي

از داروها براي كنترل دردهاي حاد و مزمن استئوآرتريت استفاده مي شود.

درمان دارويي در دردهاي شديد كه ناشي از آسيب مفاصل مي باشد مفيد است. برعكس، اين نوع درمان در بهبود دردهاي مزمن خيلي مؤثر نبوده و در دردهاي مزمن معمولاً رعايت نكاتي مثل استفاده مناسب از مفاصل، ورزش و كنترل وزن مهم است.

داروهايي كه در درمان آرتريت استفاده مي شوند دو دسته مي باشند. گروهي از داروها كه فقط توسط پزشك تجويز مي شود و دسته اي ديگر كه تحت عنوان (OTC ) يا داروهاي روي پيشخوان است كه بدون نسخه خريداري مي شود. از اين گروه مي توان به آسپرين و استامينوفن اشاره كرد. استامينوفن معمولاً دارويي Safe محسوب مي شود. اگر چه در افرادي كه بيماري كبدي دارند بر روي كليه و كبد آنها تأثير خواهد داشت.

آسپرين داروي ارجح در اكثر آرتريتها است و باعث تسكين درد و التهاب ( تورم و قرمزي ) مي شود.






◄تشخيص استئوآرتريت

تشخيص اين بيماري بر اساس شرح حال و معاينه كامل پزشكي، عكسهاي راديولوژي و تستهاي آزمايشگاهي است






◄معاينه پزشكي

در شرح حال بعمل آمده از بيمار لازم است مسائل زير بررسي شود:

علائم مربوط به مفاصل

بيماريهاي قلبي يا بيماري مفاصل

سابقه تروما يا ضربه

جراحيهاي انجام شده

سابقه آلرژي

پزشك مفصل درگير را از نظر تورم، گرمي، درد، بثورات پوستي و ديگر علائم بررسي مي كند. تعيين مفصل درگير و بررسي عملكرد آن پزشك را در تشخيص استئوآرتريت از ديگر آرتريتها كمك مي كند. عضلات اطراف مفصل درگير ممكن است دردناك شده و نشانه هاي ضعف در آن ديده شود. الگوي آرتريت در انگشتها در تشخيص كمك كننده است. استئوآرتريت تمايل به درگيري مفصل قاعده شست و مفاصل انتهايي و مياني انگشت دارد.






◄راديوگرافي

عكس راديولوژي تشخيص آرتريت را مسجل مي كند. اما در آرتريتها ضرورتي براي انجام آن نيست. تغييرات مفصلي كه در بيماري استئوآرتريت در عكس راديولوژي مشهود است شامل۱- باريك شدن فضاي مفصلي كه علت آن از دست دادن غضروف در اين فضا است.

۲- خارهاي استخواني، رشد استخوانهاي جديد در حاشيه مفصل مي باشد كه در واقع راه طبيعي محافظت مفصل است.

۳- انتشار يك طرفه ( به عنوان مثال يك زانو، يك طرف لگن )

۴- كيستها: كه در استخوان دقيقاً زير سطح مفصلي ديده مي شوند در عكس راديولوژي بيماران مبتلا به روماتيسم مفصلي علائم زير مشهود است۱- از دست دادن كلسيم در استخوان.

۲- نقصهاي فرسايشي يا حفره هايي در استخوانها.

۳- تغييرات اكثراً دو طرفه است.






◄تستهاي آزمايشگاهي

گاهي پزشك لازم مي داند محتويات مفصل متورم را با سوزن خارج كرده و به آزمايشگاه بفرستد.

پزشك يك سوزن را به آرامي داخل مفصل فرو برده و مقدار كمي از مايع سينوويال مفصلي را مي كشد. اين مايع در آزمايشگاه از نظر ظاهري، بيوشيمي، غلظت، شمارش سلولهاي خوني و در صورت عفوني بودن از نظر وجود ميكروارگانيسمها بررسي مي شود.

مايع مفصلي در استئوآرتريت از نظر ظاهري شفاف است در صورتي كه در آرتريت روماتوئيد به خاطر وجود سلولهاي سفيد خوني، تيره مي باشد.

همچنين اين مايع از نظر كريستالها براي تشخيص نقرس بررسي مي شود.

گاهي اوقات مايعي كه از مفصل به استئوآرتريت به دست مي آيد حاوي كريستالهاي پيروفسفات كلسيمي است كه مي تواند به علت خراشهاي خفيف و افزايش تورم در مفصل باشد.

تستهاي خوني در مواردي كه شك به عفونت وجود دارد ضروري به نظر مي رسد. مثل شمارش سلولهاي خوني، فاكتور روماتوئيدي، DR۴- HLA و DR۱ – HLA كه بيشتر در انواع آرتريتها مثل آرتريت روماتوئيد مثبت است.

آزمايش خون و ادرار ممكن است در رد بعضي بيماريها مثل نقرس درخواست شود.

افزايش سطح اسيد اوريك خون در بيماران نقرسي وجود دارد

نوشته شده توسط هک استرییت  | لینک ثابت |