پاستورلوز یا وبای پرندگان
وباي طيور (پاستورلوز پرندگان ) در بوقلمون
وباي طيور بيماري واگيرداري است كه پرندگان وحشي واهلي را گرفتار مي كند وبه طور كلي به صورت سپتي سمي ويا پنوموني وبا درصد واگيري وتلفات بالا بروز مي نمايد .
سويه هاي پاستورلا مولتوسيدا ممكن است از نظر حدت وبيماريزايي متفاوت باشند . عوامل مختلف ، بخصوص استرس ها وشيوع ناقلين بيماري از جمله موش وموش صحرايي مي توانند درتشديد بيماري مؤثر باشند . باكتري درمحيط خارج از بدن دوام چنداني ندارد ونسبت به ضد عفوني كننده ها واقدامات عمومي بهداشتي حساس مي باشد . دربين پرندگان اهلي (به استثناي پرندگان آبزي ) بوقلمون حساسترين آنهاست .
به طور كلي بيماري دربوقلمون به دو شكل فوق حاد وحاد بروز مي كند. درشكل فوق حاد ممكن است هيچ علائم باليني درشروع بيماري ديده نشود وفقط تعداد زيادي پرنده در وضعيت خوب بدني مرده يافت مي شوند . علائم درشكل حاد عبارتند از افسردگي شديد ، بي اشتهايي ، سيانوز ، ترشحات خونابه اي از دهان واسهال بدبو، دربرخي موارد مزمن نيز لنگش وپيچش گردن ايجاد مي شود.
دربازرسي پس از مرگ ضايعات شامل پرخوني لاشه همراه با خونريزي هاي پتشايي درسراسر احشاء ونقاط نكروز سر سنجاقي دركبداست . اغلب پنوموني در ريه ها وجود داشته وريه ها به شكل گوشت پخته مشاهده مي شوند ، عارضه پري هپاتيت نيز ممكن است ايجاد شود.
تاييد تشخيص با كشت وجدا سازي عامل بيماري امكان پذير است ، درشكل فوق حاد بيماري ، درگسترش تهيه شده ازكبد يا قلب كه با متيلن بلور رنگ آميزي مي شوند ، باكتري هاي دو قطبي رنگ شونده را نشان مي دهد . بيماري وباي طيور فوق حاد آن در سريع است كه به هيچ درماني مجال نمي دهد واز اين رو، درمان در مبارزه با اين شكل بيماري ارزش چنداني ندارد ، ولي در اشكال شايعتر بيماري يعني حاد وتحت حاد ، دارو ها تا هنگامي كه به كار مي روند ، مؤثر هستند . از سولفاكينوكسالين يا سولفامتازين در دان و ترجيحا درآب آشاميدني مي توان استفاده نمود . تتراسيكلين ها در آب يا از راه تزريق به كار مي روند . ساير دارو هاي مؤثر از راه آب آشاميدني شامل اريترومايسين ، سولفاديازين توام با تري متوپريم مي باشند.
تزريق پني سيلين - استرپتوما يسين به طور همزمان با واكسينا سيون به طور موفقيت آميزي در توقف اپيدمي هاي بيماري در گله هاي بو قلمون استفاده شده است . به هنگام استفاده از تتراسيكلين در دان بايد از ميزان بالا يعني 300 - 400 در تن استفاده نمود وچنين درماني بايد 3-2 هفته جهت كنترل كامل بيماري ادامه يابد . با اين وجود ، حتي پس از اين درمان ، بيماري ممكن است مجددا عود كند . اگردريك مزرعه تاريخچه اي از عفونت با پاستورلا مولتو سيدا وجود داشته باشد ، به كار بردن واكسن توصيه مي شود . اين واكسن مي تواند به صورت دو گانه وتوام با اريزوپلوتريكس روزيوپاتي باشد. زمان اولين تزريق واكسن در سن 8-7 هفتگي وزمان دومين تزريق 4 هفته بعد از آن است .
دربرخي ايالت هاي آمريكا يك واكسن زندة پاستورلا مولتوسيدا موجود است كه از طريق آب آشاميدني تجويز مي شود . با اين وجود ، علي رغم استفاده از واكسن احتمال تلفات تا 4 % وجود دارد ، ولي به طور كلي ثابت شده است كه واكسن هاي غير فعال همراه با مشوق ايمني از كارآيي مناسبي برخوردارند.
گردآورنده : دکتر مهرداد حلوائی
متخصص فیزیولوژی جانوری و کنترل آفات شهری و صنعتی از دانشگاه تسینگ هوآی چین
Mehrdad halvaei
Phd & Eng Animal Physiology of china