چرا ما باید غذا بخوریم؟

غذایی که ما می خوریم صرف دو کار اساسی در بدن می شود:

1.      ساخت وساز : تشکیل اندام ها و رشد آن ها

2.       سوخت و ساز: تولید انرژی برای انجام حرکات و گرمازایی

چرا وزن ما افزایش می یابد و یا اینکه سرنوشت غذاهایی که ما می خوریم در بدن چیست؟

ذخیره غذا و انرژی در بدن: بدن ما برای زنده ماندن نیاز به غذا و اکسیژن دارد اکسیژن توسط ریه و غذا از طریق خوردن به دست می آید ولی چون همیشه نمی توانیم بخوریم غذا باید ذخیره شود.

غذا کجا ذخیره می شود؟

دو منبع ذخیره غذا:

1. کوتاه مدت: این منبع ذخیره که معمولاً انرژی روزانه ما و خصوصاً تغذیه مغز را بر عهده دارد در کبد و عظلات قرار دارد

2. دراز مدت: اگر ما بیشتر از مقدار انرژی روزانه غذا بخوریم این کالری اضافه به صورت چربی در بافت های مختلف بدن ذخیره می شود

ذخیره کوتاه مدت:

این نوع انرژی به صورت گلیکوژن ذخیره می شود و این عمل توسط انسولین مترشحه از پانکراس انجام می شود که گلوکز را به گلیکوژن تبدیل می کند. برعکس وقتی گلوکز خون کم می شود مکانیسم دیگری سبب کاهش انسولین تولیدی پانکراس و ترشح هورمون دیگری به نام گلوکاگون می شود که سبب تبدیل گلیکوژن به گلوکز می شود.

در ضمن ذخیره کربوهیدرات در کبد مخصوص سیستم عصبی مرکزی(خصوصاً مغز) می باشد.

ذخیره دراز مدت:

بافت چربی موجود در زیر پوست و حفره شکم دارای سلولهایی است که میتوانند مواد غذایی را از خون جذب و آن را به تریگلیسیریدها تبدیل و ذخیره کنند.

کالری ذخیره شده، چگونه مجدداً وارد چرخه انرژی افراد می شود؟

مرحله نخوردن(fasting phase):

اگر مدتی غذا نخوریم (مثلاً هنگام خواب شبانه) ابتدا مغز توسط گلوکزی که از کبد آزاد می شود تغذیه می شود وقتی گلوکز کبدی کم می شود تریگلیسیریدها به اسیدهای چرب و گلیسرول تبدیل می شود . سلول های بدن متکی بر اسیدهای چرب بوده و گلوکز را برای مغز کنار می گذارند و گلیسرول دیگر ماده ای که از چربی ها رها می شود توسط کبد به گلوکز تبدیل می شود و مغز هم به گلوکز می رسد.

آیا مغز انسان با این همه قابلیت هایی که دارد، سیستمی جهت کنترل وزن بدن دارد؟

جواب این سوال آری است. تحقیقات نشان داده که وزن بافت چربی در بدن توسط یک علامت شیمیایی به مغز اعلام می شود و مغز تلاش می کند که مقدار آن را تنظیم کند(این ماده شیمیایی لپتین است).

اگر مغز انسان بدن را کنترل می کند به چه علت بعضی ها چاق می شوند؟

در جواب این سوال باید گفت که رفتارها و آموزش های نادرست انسان با این عمل مغز تداخل ایجاد کرده و اثر این سیستم کنترلی را از بین می برد (خصوصاً آموزش های دوران کودکی) از جمله:

1.      عادات غذایی کسب شده از محیط  و تآثیر رفتارهای تغذیه ای تحمیلی از طرف خانواده و یا دیگران

2.      استعداد ارثی نقطه تنظیم بعضی از افراد به طور ژنتیکی با دیگران فرق می کند( دانشمندان متوجه شده اند که بعضی از ژنها که به ارث هم می رسد استعداد بعضی از افراد در چاقی را بیشتر می کند و اگر این استعداد  با رفتارهای نادرست هم همراه شود مشکل خیلی بیشتر خواهد شد

ادامه دارد...

گردآورنده  و تایید کننده :  دکتر مهرداد حلوایی

 

متخصص فیزیولوژی جانوری و  فلوشیپ کنترل آفات شهری و صنعتی از دانشگاه تسینگ هوآی چین

 

Mehrdad halvaei

 

Phd & Eng Animal Physiology of china Tsinghua University