ماسکهایی که برای منواکسید کربن بی خاصیت هستند
ماسک برای مونوکسیدکربن کاری نمیکند
با همه این اوصاف، آنچه بیش از همه آلایندهها سلامت پلیسهایی که کار نظم دادن به عبور و مرور وسایل نقلیه را به عهده دارند، تهدید میکند، کدام است؟
کالج متخصصین بیماریهای ریه امریکا، اعلام کرده است منوکسیدکربن موجود در هوای بازدمی پلیسهای راهنمایی و رانندگی وابستگی مستقیم به آلودگیهای ناشی از وسایط نقلیه و سیگار کشیدن دارد و برای اثبات مدعای خود به مطالعهای استناد میکند که در بیمارستان بیماریهای ریوی هند و بر روی 306 نفر پلیس کنترل ترافیک که در خیابانهای پرترافیک و 100 نفر پلیس عادی که در خیابانهای کمترافیک مشغول انجام وظیفه بودند، انجام شده است.
نتایج این مطالعه نشان میدهد پلیسهای کنترل ترافیک منطقه مورد نظر، به شدت در معرض خطرات ناشی از استنشاق آلودگیهای ناشی از وسایط نقلیه به خصوص مونوکسیدکربن هستند.
جالب این که در این تحقیق همچنین معلوم شد پلیسهای کنترل ترافیک غیرسیگاری، از همقطاران خود یعنی پلیسهای عادی که ترافیک را کنترل نمیکردند، سطح مونوکسیدکربن بالاتری در هوای بازدمی خود دارند.
اهمیت نتایج چنین مطالعاتی در این است که به جای گمانهزنی در مورد احتمال مواجهه و احتمال خطر آلودگی و عوارض ناشی از آن، به اندازهگیری عددی مونوکسیدکربن پرداخته تا تصمیمگیری در مورد میزان خطر، دقیقتر انجام شود.
آلودگیهایی معلق در هوا
اما غیر از گازهای آلوده، ذرات معلقی هم در هوای شهرهای صنعتی وجود دارد که آنها هم هر کدام عوارض خاص خود را دارند. به طور کلی به ذرات جامد کوچک و قطرات مایع، ذرات معلق میگویند. ذرات معلق موجود در هوا مخلوطی از ترکیبات گوناگون است و توسط منابع مختلف منتشر میشوند. اندازه ذرات معلق از قطر یک مولکول، یعنی0002/0 میکرون، بزرگتر و از 500 میکرون کوچکتر است. ذرات معلق موجود در هوا شامل ذرات معلق درشت، ذرات معلق ریز و ذرات معلق بسیار ریز هستند.
بیشترین انواع ذرات معلق که در خیابانهای پرتردد یافت میشوند و سلامت پلیسهای کنترل ترافیک را تهدید میکنند، شامل دوده، غبارهای فلزی و معدنی و فیومها مانند سرب هستند.
ذرات معلق به عنوان شاخهای از مواد آلاینده، تنوع و پیچیدگی بسیار زیادی دارند و برای تعیین میزان خطر آنها، اندازه، ترکیب شیمیایی و نیز غلظتشان در هوا اهمیت دارد. این ذرات که تنها راه ورودشان مجرای تنفسی است، بر حسب نوع خود میتوانند عوارض مختلفی داشته باشند.
مطالعات اپیدمیولوژیکی کوتاهمدت و بلندمدت، اثرات نامطلوب ذرات معلق را بر افزایش مرگ و میر و بیماریهای تنفسی و قلبی - عروقی نشان داده است. از دیگر عوارض ذرات معلق میتوان به سرفه، افزایش حساسیت در برابر عفونتهای تنفسی، تأثیرات سوء بر قفسه صدری، افت کارآیی سیستم ایمنی بدن، تأثیرات سرطانی، تشدید عوارض در بیماریهای قلبی، کاهش کارایی تنفس و تنگی نفس، مشکل در انجام تنفس عمیق، تنفس سریع با عمق تنفس کم و وخامت بیماریهای مزمن ریوی مثل برونشیت اشاره کرد.
آیا ماسکها پلیسها را نجات میدهند؟
در صحبتهای خانم ملکافضلی، به عنوان مسئول اداره بهداشت هوای وزارت بهداشت، به استفاده از ماسکها برای محافظت پلیسها در مقابل آلودگی هوا اشاره شده که بد نیست مختصری به ارزش و کارآیی انواع ماسکها نیز بپردازیم.
اصولا فیلتراسیون یکی از راههای کنترل ورود ذرات معلق هوا به بدن است. از فیلترهای کوچک برای نمونهبرداری از آلایندهها، از فیلترهایی با وزن کم در ماسکهای تنفسی و از فیلترهای بزرگتر در سیستمهای تصفیه هوا استفاده میشود.
فیلترها، با توجه به نوع آلایندههای محافظتکننده، به دو نوع فیلتر ذرات و بخارات تقسیم میشوند. فیلترهایی که برای کنترل ذرات به کار میروند از جنس الیافند که هرچه الیاف به کار رفته در فیلتر ریزتر باشند کارایی آن نیز بالاتر میرود.
ماسکهای تنفسی فیلتردار ذرات، غبارات و گازهای سمی و دود را تصفیه و قابل تنفس میکند. گفتنی است فیلترهای ماسک با توجه به نوع آلودگی محیط در مدت زمان محدودی قابل استفاده است و باید پس از مصرف تعویض شوند.
سازمان ایمنی و بهداشت کار امریکا (OSHA)، استانداردهای حفاظت از دستگاه تنفسی را طبق استاندارد شماره 29 CFR 1910.134 اعلام کرده است. در این استاندارد برای هر آلاینده ماسکهای مناسب معرفی و پیشنهاد شده است.
برای پلیسهای کنترل ترافیک بهترین توصیه، البته برای محافظت در برابر ذرات معلق، استفاده از ماسکهای کاغذی یکچهارم صورت یا ماسکهای گرد و غبار است. رنگ این ماسکها اغلب سفید است.
متاسفانه هیچ فیلتری نمیتواند مانع ورود مونوکسیدکربن به مجاری تنفسی شود. تنها راه برای محافظت افراد از مونوکسیدکربن، استفاده از ماسکهای جریان هوای تازه است. این ماسکها توسط یک لوله رابط، هوای تازه را از یک کپسول اکسیژن در اختیار فرد قرار میدهند؛ اما نگاهی به شکل کلی این ماسکها نشان میدهد که استفاده از آنها بدون شک برای پلیسهای راهنمایی و رانندگی ممکن نیست. البته ممکن است با انجام اقدامات کنترلی مناسب، حتی نیازی به استفاده از آنها هم نباشد. کاربرد این ماسک ها برای مأموران آتش نشانی، معدنچیان و کسانی است که در محل هایی با خطر آلودگی بالا فعالیت میکنند.
البته باید تاکید کرد که تنها در معرض مونوکسیدکربن یا ذرات بودن، دلیلی بر خطرناک بودن این تماس یا ابتلا به بیماریهای ریوی نیست، آنچه اهمیت دارد مدت تماس و میزان تماس با آلاینده است.
در ایران و به خصوص شهرهای بزرگ مانند تهران، برای این که بتوان با اطمینان بیشتری درباره عوارض ذرات و مونوکسیدکربن روی پلیسهای کنترل ترافیک صحبت کرد، لازم است تحقیقات بیشتری انجام شود تا بدانیم هر پلیس، که در منطقه خاصی و در زمان خاصی فعالیت میکند، چقدر از آلایندههای مختلف و به ویژه مونوکسیدکربن، جذب کرده است.
برای این کار لازم است از دتکتورهای خاص، برای اندازهگیری میزان مونوکسیدکربنی که نیروهای پلیس در طول یک شیفت کاری در مناطق مختلف دریافت میکنند، استفاده کرد. (مشابه آنچه که در مطالعه هندی انجام شده بود) این اندازهگیری باید هم در فصل تابستان و هم زمستان انجام شود، چون تغییرات دمایی، سبب نوسان در میزان مونوکسیدکربن هوا خواهد شد.
پلیسها برای سالم ماندن چه کنند؟
درست است که نمیتوان مانع ورود مونوکسیدکربن به بدن پلیسها شد، اما اقدامات ویژهای در بهداشت حرفهای مطرح است که میتوان با انجام آنها، از آلودگی احتمالی این افراد به انواع آلایندهها کاست. این اقدامات را میتوان در 3 گروه طبقهبندی کرد:
1- اقدامات مدیریتی: شامل به کارگیری نوبت کاری صحیح، تقسیم دورهای افراد در مناطق هوای آلوده و کاهش زمان کار
2- اقدامات بهداشتی، مهندسی و پزشکی: در این دسته از اقدامات، پیشگیری از مواجهه این افراد با آلایندهها هدف اصلی است. با ساخت کیوسکهای دارای هوای پاک یا نصب دستگاههای تصفیه هوا روی خودروهای پلیس میتوان میزان تماس با آلایندهها را کاهش داد. همچنین با معاینات پزشکی دورهای، میتوان نیروهای در معرض خطر را شناسایی کرد و به موقع برای درمان یا در واقع پیشگیری از گسترش بیشتر مسمومیت اقدام کرد. همچنین با ارائه ماسکهای تنفسی مناسب، میتوان از میزان ورود برخی آلایندهها، به خصوص ذرات معلق، به سیستم تنفسی پلیسها کم کرد. در این مرحله، آموزش رکن اصلی محسوب میشود و باید نکات بهداشتی و پزشکی در خصوص بیماریهای قلبی- عروقی و ریوی به آنها آموزش داده شود.
3- اقدامات فردی: نیروهای پلیس باید آموزش ببینند که با رعایت برخی نکات، میتوانند از تاثیر آلودگیهای واردشده به بدنشان در طی یک نوبت کاری کم و به سلامت خود کمک کنند؛ به طور مثال با دوری از مصرف سیگار، استفاده صحیح و مناسب از ماسک تنفسی، مصرف میوه و سبزیجات مناسب، ورزش و خواب مناسب میتوانند تاثیر آلایندهها را خنثی کنند