رده بندي دو زيستان (Amphibia  ) :دو زيستان به دو زير رده Stegocephalia و Lissamphibia تقسيم مي شوند ،كه زير رده دوم خود به سه راسته تقسيم مي شوند كه اين سه شامل : Apoda ، Caudata ، Anura هستند .


 

 


 

  Stegocephalia : اين گروه به عنوان دو زيستان اوليه معرفي مي شوند . در حال حاضر هيچ يك از اعضاي اين زير رده زنده نيستند . سطح بدن آنها از فلس پوشيده شده بوده و تا دوره ي ترياس موجود بوده اند . در آبهاي شيرين يا خشكي هاي مجاور آب به سر مي بردند .ظاهري سمندر مانند يا كروكوديل مانند داشتند .داراي دندان هاي بزرگ و شديدا چين خورده بودند .


 

Lissamphibia : دو زيستان زنده امروزي را تشكيل مي دهند كه پوست آنها فاقد فلس است و دندان هاي آنها كوچك و ساده است .


 

Apoda : دوزيستاني كرم مانند هستند . فاقد اندام حركتي و عمدتا در تونل هاي زير زميني به سر مي برند . معمولا داراي دم بوده و مخرج در انتهاي دم قرار مي گيرد .جنس نر داراي آلت تناسلي است . كمربند سينه اي و لگني وجود ندارد و به دوزيستان بي دست و پا مشهورند .


 

Caudata : داراي ظاهري مارمولك مانند اند . مجهز به دو جفت اندام حركتي با اندازه تقريبا مساوي و ضعيف اند . برخي نمونه ها در حالت بلوغ داراي آبشش اند . نر ها فاقد آلت تناسلي اند . لارو ها مجهز به دندان است و دم مشخصي دارند و به دوزيستان دم دار مشهورند مثل سمندر .


 

Anura : پيشرفته ترين دوزيستان هستند . در حالت بلوغ دم دارند . اندامهاي حركتي آنها براي شنا در آب و جهش در خشكي سازش يافته است.هيچ كدام از آنها در حالت بلوغ آبشش ندارند .پلك ها و پرده صماخ رشد يافته اند .Mandible فاقد دندان است .لقاح آنها خارجي است .دگرديسي كامل دارند و اشكال نئوتينيك ندارند . به دوزيستان بي دم مشهورند مثل قورباغه ها و وزغ ها .


 

Neoteny : در دنياي جانوري معمول است كه نمونه پس از تولد وارد فاز لاروي يا جنيني شود . هم فاز جنيني و هم فاز لاروي داراي خصوصيات ويژه ي خود هستند ، اين خصوصيات با افزايش سن بتدريج تغيير مي كند و ويژگي هاي جديد جايگزين مي شود . اما در مواردي اين قاعده رعايت نمي شود يعني نمونه عليرغم افزايش سن همه يا برخي از صفات لاروي را در خودش حفظ مي كند، در اين حالت با پديده نئوتني مواجه هستيم كه به معني ابقاي خصوصيت لاروي است در حالي كه نمونه از نظر سني به مرحله بلوغ يا دگرديسي رسيده است.  


 


 


 

 


 

 رده ماهي هاي غضروفي Class Chondrichthiys :


 

آبزي هستند ، اكثرا در دريا به سر مي برند . غالبا شكارچي و گوشتخوارند ،دهان در سطح شكمي قرار مي گيرد و Ventral نام دارد . آرواره ها مجهز به دندانهاي تيزي است كه متصل به فك و نسبتا سست است . بنابراين در هر بار شكار تعداي از دندان ها مي افتد. به همين دليل آرواره هاي آنها مجهز به دندانهاي چند رديفه است ؛ كه نوعي چرخش دارند ،به طوري كه دندانهاي اصلي عملكردي است و در پشت ،دندانهاي زمينه اي است . در پشت دندانهاي زمينه اي دندانهاي ديگري است .اگر رديف اول بيافتد ،رديف دوم در مي آيد كه بترتيب پشت سر هم ساخته  مي شوند . دندان سازي تقريبا به طور دائم ساخته مي شود به همين دليل به اين گروه Polyphiodonto مي گويند . يعني چند بار دندان هستند .


 

سطح بدن مملو از غدد مخاطي است . اين غدد مواد چسبناك ترشح كرده و اصطكاك را با آب به حد اقل مي رساند .همچنين پوست داراي فلس هاي ميكروسكوپي از تيپ Placoid است كه ديده نمي شوند ولي لمس مي شوند .بدن ماهي هاي غضروفي مانند كوسه ها دوكي شكل است يا مانند سفره ماهي ها پهن است كه درهردو نوع دو تيپ باله مشاهده مي شود : باله ي زوج و باله ي فرد.


 

باله ي زوج شامل دو نوع است : الف -Pectoral سينه اي . ب -  Pelvic لگني .


 

باله  ي فرد شامل سه نوع است : الف – Dorsal پشتي . ب – Anal مخرجي . ج- Caudal دمي.


 

باله ي دمي از نوع Heterocercal يعني نامتقارن است .


 

نوستريل يا منفذ خارجي بيني زوج است ، انتهاي نوستريل مسدود و به حفره ي دهاني راه ندارد . چشم ها دردو سمت قراردارد و مجهز به سه پلك است . پلك هاي فوقاني و تحتاني تقريبا بي حركت است . پلك سوم كاملا متحرك و به Nictitatinc Merobrane مشهوراند . در موجودات دريازي پلك سوم وظيفه ي محافظت + تميز كردن را بر عهده دارد ولي در موجودات خشكي زي پلك سوم وظيفه ي محافظت + تميز كردن + مرطوب نگه داشتن را بر عهده دارند .